Το Ερευνητικό Έργο με τίτλο «Εργαστήριο Πιστοποίησης και Επιτήρησης Φάσματος (ΕΠΕΦ)», αφορά στη δημιουργία ενός νέου  εργαστηρίου με τον ομώνυμο τίτλο, το οποίο θα έχει την αρμοδιότητα της πιστοποίησης και επιτήρησης του ηλεκτρομαγνητικού (Η/Μ) φάσματος σε όλη την περιοχή της μη-ιονίζουσας ακτινοβολίας. Το Εργαστήριο αυτό, εξοπλισμένο με  εξειδικευμένα όργανα και λογισμικά προγράμματα, σκοπεύει στην παροχή υπηρεσιών πιστοποίησης και ελέγχου για όλους τους τύπους ηλεκτρολογικών, ηλεκτρονικών και τηλεπικοινωνιακών συσκευών που ήδη υπάρχουν ή θα υπάρξουν μελλοντικά στην Κύπρο.

Κύριος στόχος του προγράμματος είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στον Ανάδοχο Φορέα να αναβαθμιστεί και να συμπεριληφθεί στο Δίκτυο Eργαστηρίων της Ελλάδος που είναι αρμόδιο για την πιστοποίηση και τον έλεγχο  του ηλεκτρολογικού, ηλεκτρονικού και τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού, δίνοντας έτσι άμεση πρόσβαση σ’ όλους τους φορείς και επιχειρήσεις της Κύπρου στις υπηρεσίες του εν λόγω Δικτύου. Τα Εργαστήρια του Δικτύου έχουν τη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών σε όλο το φάσμα ραδιοσυχνοτήτων (μέχρι 1GHz), μικροκυμάτων (1-30GHz) και οπτικών σημάτων (λ=1.3μm και 1.55μm).  Το Δίκτυο ελέγχει και πιστοποιεί υλικά και συστήματα με βάση τα πρότυπα ΕΝ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλύπτοντας οικιακές συσκευές, συσκευές φωτισμού, δέκτες TV, συσκευές πληροφορικής, συσκευές ISM, κινητήρες, συσκευές πλοήγησης, τηλεπικοινωνιακές συσκευές, καθώς και όλες τις οικογένειες προϊόντων που υποχρεούνται να περάσουν από λειτουργικούς ελέγχους πιστοποίησης.

Μετά από διερεύνηση των άμεσων και μεγάλης έκτασης αναγκών ελέγχου και πιστοποίησης του Η/Μ φάσματος στην Κύπρο, στοχεύουμε ώστε το δημιουργούμενο Εργαστήριο να είναι πλήρως εξοπλισμένο, εξειδικευμένο και καταρτισμένο στην επιτήρηση του Η/Μ φάσματος. Η άμεση ανάγκη της επιτήρησης του φάσματος προκύπτει από την  απελευθέρωση των κινητών επικοινωνιών στην Κύπρο, την ανάπτυξη και εγκατάσταση συστημάτων κινητής τηλεφωνίας 3^ης γενεάς, την παρουσία πολυάριθμων ραδιοτηλεοπτικών σταθμών, καθώς και την επικείμενη εισαγωγή μικροκυματικών ζεύξεων σημείου-προς-σημείο και σημείου-προς-πολλαπλά σημεία. Η όλη τεχνολογική ανάπτυξη στο χώρο των τηλεπικοινωνιών απαιτεί την επιτήρηση του φάσματος (spectrum monitoring) τουλάχιστον μέχρι τα 40GHz.  Ακόμη, είναι γενικά αποδεκτό ότι οι ασύρματες υπηρεσίες παρουσιάζουν μια ιδιαίτερη, πραγματικά μοναδική πρόκληση, τόσο σε επίπεδο κανονισμών-προτύπων, όσο και σε νομοθετικό πλαίσιο. Το προτεινόμενο έργο θα συμβάλει ουσιαστικά και σε αυτή την κατεύθυνση.

Το Εργαστήριο θα είναι σε θέση να αποκαλύπτει, να καταγράφει και να αναλύει εκπομπές ραδιοσυχνοτήτων.  Το  κρισιμότερο  σημείο όσον αφορά τη διαχείριση του φάσματος είναι η αποφυγή των ραδιο-παρεμβολών μεταξύ γειτονικά τοποθετημένων πομπών.  Εάν για οποιοδήποτε λόγο κάποιος πομπός λειτουργεί χωρίς άδεια ή παραβαίνει τα όρια που του θέτει η άδειά του (π.χ. σε ισχύ εξόδου ή στη συχνότητα λειτουργίας), τότε είναι πιθανό να προκαλεί παρεμβολές σε άλλα συστήματα.  Τότε, ο πομπός αυτός θα πρέπει να εντοπισθεί-ταυτοποιηθεί και είτε να παρασχεθεί η κατάλληλη βοήθεια για την απαλοιφή του προβλήματος, είτε να γίνει εισήγηση ώστε να επιβληθούν  οι κατάλληλες κυρώσεις, ανάλογα με την περίπτωση.

Εκτός από τα ανωτέρω, τα συστήματα Ραδιοεπικοινωνιών θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα όρια ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών προς οποιαδήποτε άλλη ηλεκτρική συσκευή, σύμφωνα με την οδηγία 89/336/ΕΟΚ [6], που καθορίζει την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα (EMC) των συσκευών.  Επιπλέον, η στάθμη της ακτινοβολίας των πομπών θα πρέπει να συμμορφώνεται με τα όρια έκθεσης για το γενικό πληθυσμό, τα οποία ορίζονται στην Ευρωπαϊκή οδηγία [7], ή τα αντίστοιχα όρια του ICNIRP (International Commission for Non-Ionizing Radiation Protection) [8].

Συνοψίζοντας, για κάθε τύπο Ραδιοσυστήματος, συμπεριλαμβανομένης της ραδιοφωνίας και τηλεόρασης (αναλογικής, ψηφιακής, καλωδιακής), είτε υπάρχουν Ευρωπαϊκά πρότυπα (ΕΝ) είτε προετοιμάζονται (αν πρόκειται για νέο σύστημα) από τον ETSI και υπόκεινται σε μια διαδικασία έγκρισης-ψήφισης από τις χώρες μέλη. Τα πρότυπα αυτά προβλέπουν με λεπτομέρεια όλα τα χαρακτηριστικά των ραδιοσυστημάτων, καθώς και διαδικασίες μέτρησης-πιστοποίησής τους.  Στα πλαίσια του ερευνητικού έργου θα καθοριστεί ένας πίνακας των προτύπων αυτών (του ETSI), καθώς και των αντίστοιχων της ITU και της Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC).  Στόχος του προτεινόμενου εξοπλισμού διαχείρισης φάσματος είναι η διαπίστωση της συμμόρφωσης των λειτουργούντων συστημάτων Ραδιοεπικοινωνιών στην Κύπρο με τα πρότυπα αυτά.